Áo blouse “biến dạng”, ai cũng có thể là bác sĩ?
Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.HCM đã chính thức khởi tố chủ cơ sở BN Center (372 Lê Quang Định, phường Bình Lợi) vì dàn dựng đội ngũ “bác sĩ giả” để lừa đảo hàng tỷ đồng. Theo điều tra ban đầu, dù không có giấy phép hoạt động lẫn nhân sự chuyên môn, cơ sở này vẫn ngang nhiên quảng cáo đội ngũ "bác sĩ chuyên khoa" để chiếm đoạt hơn 2 tỷ đồng từ khoảng 50 nạn nhân. Những người trực tiếp thực hiện tư vấn và điều trị thực chất chỉ là nhân viên chưa từng qua đào tạo y khoa.
Tuy nhiên, trên thực tế, BN Center chưa phải là mối nguy hiểm nhất. Sự hỗn loạn thực sự nằm ở các "phòng khám thật, bác sĩ dởm", những cơ sở có giấy phép nhưng lại để nhân viên không chuyên môn "đóng vai" bác sĩ nhằm tối đa hóa lợi nhuận.
Điển hình, tại Phòng khám chuyên khoa Thẩm mỹ thuộc Công ty TNHH Tập đoàn Viện thẩm mỹ Quốc tế Kathleen Luxury (Phòng khám Kathleen Luxury; ở địa chỉ 459B Nguyễn Đình Chiểu, phường Bàn Cờ), một cá nhân tự xưng là "bác sĩ Bella" đã tư vấn hàng loạt dịch vụ, bao gồm cả tiêm chích và các dịch vụ đại phẫu có gây mê. Đáng lo ngại hơn, “bác sĩ Bella" còn đưa ra những lời tư vấn "siêu thực" như nâng mũi bằng tế bào gốc hay tiêm "đơn vị tế bào gốc" với chi phí lên đến hàng trăm triệu đồng. Việc thanh toán sau đó lại chuyển vào tài khoản cá nhân, dù cơ sở hoạt động là Phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ.
Trong khi đó, tại Phòng khám chuyên khoa thẩm mỹ thuộc Công ty TNHH Han Beauty Center Premium (Han Beauty Center; ở địa chỉ 24 Nguyễn Huy Lượng, phường Bình Thạnh), bà Tú – người được giới thiệu là chủ cơ sở, dù không có bất kỳ chứng chỉ hành nghề y khoa nào, vẫn trực tiếp tư vấn, thăm khám, chỉ định các dịch vụ xâm lấn sâu như nâng ngực, treo ngực, hút mỡ bụng.
Lý do bà Tú đưa ra là vì bản thân đã từng "trải qua nhiều ca đại phẫu nên có kinh nghiệm" để tư vấn. Khách hàng sau khi "chốt" dịch vụ thì được hướng dẫn chuyển khoản đặt cọc vào tài khoản của phòng khám, nhưng quá trình xét nghiệm tiền phẫu và phẫu thuật sẽ diễn ra tại Bệnh viện Quốc tế City (số 3, đường 17A, phường An Lạc, TP Hồ Chí Minh), nơi hoàn toàn không liên quan gì với Han Beauty Center.
Đóng cửa, ngưng hoạt động là hết trách nhiệm?
Điểm chung của các cơ sở hoạt động "mờ ám" là sau một thời gian hoạt động sẽ đóng cửa hoặc thay tên đổi họ để trốn tránh trách nhiệm khi có sự cố.
Phòng khám chuyên khoa Thẩm mỹ thuộc Công ty TNHH Mighty International Holdings - Địa điểm kinh doanh M7-MONA (Phòng khám MONA; ở địa chỉ 324/10 Lý Thường Kiệt, phường Tân Định, TP Hồ Chí Minh) là một ví dụ điển hình. Theo đó, Phòng khám MONA được Sở Y tế TP.HCM cấp phép, và danh sách đăng ký hành nghề không có "bác sĩ Thảo".
Tuy nhiên, tại cơ sở này, người phụ nữ tên Thảo vẫn tự nhận là bác sĩ, trực tiếp thăm khám và chỉ định phẫu thuật treo ngực sa trễ (bằng phương pháp tiền mê) ngay tại phòng khám cho khách hàng. Thậm chí, nhân viên không đeo bảng tên tại đây còn tự ý lấy máu xét nghiệm tiền phẫu trong phòng tư vấn.
Hiện tại, theo ghi nhận, phòng khám này đã ngưng hoạt động, đồng nghĩa với việc các khách hàng cũ không còn cơ hội để tố giác nếu phát hiện sai phạm, khiến việc tìm kiếm công lý trở nên vô cùng khó khăn.
Trường hợp của ông Nguyễn Tấn Hùng (Việt kiều Mỹ) là một minh chứng điển hình cho vấn nạn lừa đảo và hoạt động trái phép tại các cơ sở thẩm mỹ hiện nay. Vào tháng 6/2024, ông Hùng đã chi tổng cộng 500 triệu đồng để thực hiện các gói điều trị nam khoa và thẩm mỹ tại cơ sở số 72D Trần Quốc Toản, phường Xuân Hoà (từng đổi tên từ Louis Clinic sang Strong Medical Center) với lời cam kết bảo hành lên đến 15 năm.
Tuy nhiên, thay vì cải thiện, sức khỏe của ông ngày càng suy yếu, khiến ông nghi ngờ bản thân đã bị tiêm các "chất lạ" vào cơ thể. Đáng phẫn nộ hơn, khi ông quay lại yêu cầu bảo hành, dù cơ sở đã đổi tên, các nhân viên cũ vẫn tiếp tục dàn cảnh để tư vấn thêm dịch vụ “tiêm tinh hoàn” với giá 50 triệu đồng.
Sau phản ánh của ông Hùng, Sở Y tế TP.HCM đã vào cuộc xử phạt cơ sở này về hành vi cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh không phép, đình chỉ hoạt động 18 tháng và chuyển hồ sơ sang Công an TP.HCM để điều tra làm rõ các dấu hiệu vi phạm.
Thẩm mỹ không chỉ là “thuận mua vừa bán” mà còn là sinh mạng
Dưới góc nhìn pháp lý, luật sư Lê Thu Thảo (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết, theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, các hoạt động thăm khám, tư vấn và chỉ định dịch vụ xâm lấn như nâng ngực, hút mỡ tuyệt đối không phải một thỏa thuận dân sự "thuận mua vừa bán" đơn thuần. Đây là hoạt động chuyên môn kỹ thuật liên quan trực tiếp đến sức khỏe và sinh mạng con người.
“Mọi cá nhân tham gia vào hoạt động khám chữa bệnh bắt buộc phải có Giấy phép hành nghề (thuật ngữ mới, thay thế "Chứng chỉ hành nghề") phù hợp với đúng phạm vi chuyên môn. Đặc biệt, các ca đại phẫu chỉ được phép thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa phẫu thuật tạo hình - thẩm mỹ đủ năng lực. Việc các cơ sở y tế ngang nhiên để nhân viên không có bất kỳ chuyên môn y khoa nào đứng ra "tư vấn chuyên môn" hay "chốt dịch vụ" là hành vi vi phạm pháp luật một cách nghiêm trọng” - luật sư Lê Thu Thảo nói và nhấn mạnh, người bệnh có quyền được giải thích rõ ràng, minh bạch và đầy đủ về tình trạng sức khỏe, phương pháp điều trị cùng mọi rủi ro tiềm ẩn. Khi nhân viên không chuyên môn đưa ra những lời cam kết "vượt chuẩn" để lôi kéo khách hàng, đó không chỉ là sự thiếu trung thực mà còn là hành vi xâm phạm trực tiếp quyền được tiếp nhận thông tin chính xác của người bệnh.
“Người tiêu dùng phải kiên quyết yêu cầu cơ sở công khai cả Giấy phép hoạt động của phòng khám và Giấy phép hành nghề của bác sĩ trực tiếp thực hiện” - luật sư Lê Thu Thảo khuyến cáo.
Còn dưới góc nhìn chuyên môn, một bác sĩ thẩm mỹ nhiều năm kinh nghiệm tại TP Hồ Chí Minh (xin giấu tên) nhận định, các cơ sở có Giấy phép hoạt động đôi khi còn nguy hiểm và khó bị phát hiện sai phạm hơn cả những cơ sở "chui" vì có tấm "giấy thông hành" chính quy làm lớp vỏ bọc hoàn hảo.
“Việc xử phạt hành chính như hiện nay chưa đủ sức răn đe. Nếu Sở Y tế không quyết liệt tăng cường hậu kiểm nghiêm ngặt và thanh tra đột xuất để "nhổ tận gốc" những "vòi bạch tuộc" đang biến tướng, thì niềm tin của người tiêu dùng sẽ còn tiếp tục bị xói mòn và lợi dụng. Biện pháp ngăn chặn tốt nhất phải bắt đầu từ khâu cấp phép chặt chẽ và giám sát liên tục, đảm bảo người hành nghề tại mọi phòng khám thẩm mỹ, da liễu luôn là bác sĩ chính quy, đủ năng lực và y đức” vị này nói.
